Znaki towarowe renomowane. Nadgryzione jabłko nie jest podobne do gruszki – Apple Inc. przegrywa z Pear Technologies Ltd przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie dotyczącej ochrony znaku towarowego ,,jabłuszka”

Zgłoszenie znaku towarowego przez Pear Technologies LTD i sprzeciw Apple Inc wobec rejestracji znaku towarowego

Spółka Pear Technologies LTD dokonała zgłoszenia słowno-graficznego znaku towarowego w Europejskim Urzędzie ds. Własności Intelektualnej.

Spółka Apple Inc wniosła sprzeciw wobec rejestracji znaku towarowego spółki Pear Technologies LTD na podstawie wcześniej zarejestrowanego znaku towarowego.

Znak ten jest niewątpliwie znakiem towarowym renomowanym.

Porównywane znaki towarowe zostały przeznaczone dla identycznych i podobnych towarów i usług w klasie 9, 35 i 42 Międzynarodowej Nicejskiej Klasyfikacji Towarów i Usług.

Wcześniejsze decyzje Europejskiego Urzędu ds. Własności Intelektualnej

W decyzji z dnia 18 stycznia 2017 r. Izba Odwoławcza Europejskiego Urzędu ds. Własności Intelektualnej uznała, że pomiędzy znakami towarowymi istnieje nikłe podobieństwo w warstwie wizualnej oraz słabe w warstwie koncepcyjnej (znaczeniowej), co w przypadku renomowanego znaku towarowego może być  wystarczające, żeby uznać zgłoszone oznaczenie za wykorzystujące lub szkodzące renomie znaku wcześniejszego. W zakresie warstwy wizualnej Izba Odwoławcza stwierdziła, że istnieje pewien stopień podobieństwa między znakami towarowymi ze względu na to, że przedstawiały one zaokrąglone sylwetki owoców, z podłużnym elementem graficznym pochylonym w prawo nad głównym elementem graficznym. W warstwie koncepcyjnej (znaczeniowej) Izba Odwoławcza stwierdziła, że ​​chociaż jabłka i gruszki są owocami, które można odróżnić, są to owoce, które są blisko spokrewnione pod względem biologicznym (pochodzenie, rozmiar, kolory), są powiązane ze sobą na wiele sposobów na całym terytorium Unii Europejskiej i stanowią względem siebie alternatywę w trakcie dokonywania wyboru przez konsumenta. Ponadto Izba Odwoławcza stwierdziła, że z uwagi na wyjątkowość i wysoką reputację wcześniejszego znaku towarowego, aluzyjny i “nieco kpiący” wizerunek gruszki przedstawionej w zgłoszonym znaku towarowym, powstaje pewien mentalny związek z wcześniejszym znakiem towarowym. Izba Odwoławcza wskazała na ryzyko, że używanie zgłoszonego znaku towarowego stanowiłoby nieuczciwe wykorzystanie silnej zdolności odróżniającego oraz renomy wcześniejszego znaku towarowego. Izba Odwoławcza uznała, że ​​pozytywne cechy związane z renomą wcześniejszego znaku towarowego mogą zostać przeniesione na zgłoszony znak towarowy w zakresie, w jakim towary i usługi wprowadzone do obrotu pod zgłoszonym znakiem towarowym są identyczne lub podobne. Izba Odwoławcza oparła ten wniosek, co do istoty, na wysokiej renomie wcześniejszego znaku towarowego na rynku, na związku między rozpatrywanymi oznaczeniami, na fakcie, że użycie kawałka owocu ma charakter wysoce odróżniający i niezwykły w danym sektorze, o tożsamości lub podobieństwie między towarami i usługami objętymi spornymi oznaczeniami oraz o założeniu, że zgłoszony znak towarowy “naśladował i jednocześnie ,,wyśmiewał i dezawuował” wcześniejszy znak towarowy.

Z uwagi na powyższe oraz fakt, że znak towarowy ,,nadgryzionego jabłuszka” jest znakiem towarowym renomowanym Izba Odwoławcza podtrzymała decyzję o uwzględnieniu sprzeciwu i oddaliła odwołanie Pear Technologies LTD.

Orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sprawa T‑215/17),

1. Ocena podobieństwa znaków towarowych w zakresie warstwy wizualnej

W wyroku z dnia 19 stycznia 2019 r. Europejski Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sprawa T‑215/17), wskazał, że element graficzny gruszki nie jest jednolity jak jabłko, ale składa się z wielu elementów graficznych, np. w postaci figur przypominających kwadrat z zaokrąglonymi bokami, które są w różnych rozmiarach oraz zostały rozproszone w sposób nieregularny na tle gruszki. W porównywanych znakach towarowych odmienny również jest kształt głównego elementu graficznego (jabłko vs gruszka) oraz szypułki (liścia) nad owocami. W ocenie Trybunału bardzo duże znaczenie dla oceny porównywanych znaków towarowych ma fakt, że zgłoszony znak towarowy zawiera element słowny PEAR, który uwypukla różnice pomiędzy oznaczeniami. Trybunał uznał również, że zbliżona budowa anatomiczna owoców, w tym ich zaokrąglony kształt, nie tworzy podobieństwa wizualnego oznaczeń, które może niekorzystnie wpłynąć na renomę wcześniej zarejestrowanego znaku towarowego w postaci ,,ugryzionego jabłuszka”. Trybunał stwierdził bowiem, że różnice pomiędzy owocami gruszki i jabłka są tak istotne, że konsumenci łatwo i klarownie je zauważą.

Trybunał zwrócił również uwagę, że renoma wcześniejszego znaku towarowego nie ma znaczenia dla oceny podobieństwa oznaczeń, ale jedynie wpływa na możliwość powiązania dwóch oznaczeń oraz oceny czy to powiązanie będzie miało negatywny wpływ na reputację renomowanego znaku towarowego.

W konsekwencji Trybunał uznał, że całościowy wizualny odbiór oznaczeń przez konsumentów będzie odmienny.

2. Ocena podobieństwa znaków towarowych w zakresie warstwy koncepcyjnej (znaczeniowej)

W ocenie Trybunału, podobieństwo znaczeniowe porównywanych znaków towarowych nie może być ustalone wyłącznie ze względu na to, że przedstawiają ,,sylwetki” owoców. Jeżeli przyjmiemy takie założenie wszystkie znaki towarowe imitujące owoc mogłyby zostać uznane za podobne koncepcyjnie (znaczeniowo) do znaku towarowego Apple Inc. Trybunał stwierdził, że jabłko i gruszka nie muszą stanowić alternatywy wyboru dla konsumenta. Natomiast silna zdolność odróżniająca renomowanego znaku towarowego nie ma znaczenia dla oceny podobieństwa dwóch oznaczeń na rynku, ale ma to wpływ na dokonanie oceny powiązania znaku zgłoszonego z wcześniejszym znakiem towarowym renomowanym w świadomości odbiorcy (nabywcy towaru/usługi). W treści uzasadnienia czytamy ponadto, że w ujęciu semantycznym porównywane znaki towarowe odnoszą się do odmiennych kategorii przedmiotów (owoców), tzn. jabłko vs gruszka. W tym kontekście nie bez znaczenia jest również fakt, że porównujemy ,,nadgryzione jabłko” z pełną ,,nieugryzioną gruszką” oraz listek z szypułką. Zatem w ujęciu koncepcyjnym konsumenci będą postrzegać znaki towarowe w ten sposób, że mają do czynienia z nadgryzionym jabłkiem z liściem oraz nieugryzioną gruszką z szypułką, co w konsekwencji prowadzi do wniosków, że odbiorcy nie powiążą ze sobą tych dwóch znaków towarowych i zgłoszone oznaczenie nie będzie naruszać renomy znaku towarowego oraz nie będzie czerpać korzyści ze względu na brak powiązania porównywanych znaków towarowych w świadomości przeciętnego konsumenta. W końcowym fragmencie uzasadnienia Trybunał podkreślił, że biologiczne pokrewieństwo nie wpływa na podobieństwo koncepcyjne porównywanych znaków towarowych, gdyż konsumenci nie mają takiej świadomości oraz dodatkowo nie zostało to udowodnione.

Wnioski końcowe

Trybunał stwierdził, że porównywane znaki towarowe nie są podobne wizualnie i koncepcyjnie. Oczywiście można sprowadzić wywód prawny do stwierdzenia, że jabłko nie jest podobne do gruszki, ale wczytując się w uzasadnienie wyroku należy uznać, że Trybunał dokonał wnikliwej analizy prawnej i faktycznej, i słusznie uznał, że sprawa powinna być ponownie rozpoznana przez Izbę Odwoławczą Europejskiego Urząd ds. Własności Intelektualnej.

 

Grzegorz Kuchta
Radca prawny

Skontaktuj się z autorem publikacji:
Tel.: +48 607 205 792
E-mail: gk@emilianowiczkuchta.pl

+48 607 205 792